Matrescence: Wat veranderd aan jouw identiteit als je moeder wordt?

Misschien heb je het gevoel dat je sinds de geboorte van je kind anders bent geworden. Je houdt enorm veel van je kind, maar toch mis je soms delen van jezelf. Je kunt ontzettend gelukkig zijn en tegelijkertijd verdriet voelen. Je prioriteiten zijn veranderd, je lichaam voelt anders en misschien kijk je ook anders naar je relatie, je werk en je toekomst.

Als je jezelf hierin herkent, is er een woord dat je kan helpen om beter te begrijpen wat er gebeurt: matrescence. De Amerikaanse antropologe Dana Raphael bedacht de term al in de jaren zeventig, bewust als spiegelbeeld van "adolescentie". Want dat is precies wat matrescence is: een overgangsfase, net zo ingrijpend als je puberteit, maar dan de weg van vrouw naar het moeder. Matrescence is in alles jouw veranderende identiteit van vrouw naar newborn moeder.

Het bijzondere is dat we deze overgang wel benoemen bij tieners — we verwachten dat ze onhandig zijn, zich anders voelen, op zoek zijn naar wie ze worden — maar bij moeders verwachten we vooral dat ze stralen. Terwijl er onder de oppervlakte minstens zoveel verandert.

Wat verandert er aan je identiteit als je moeder wordt?

Matrescence is geen enkel moment, maar een langdurig proces waarin bijna alles tegelijk beweegt. Je lichaam verandert vanaf het moment dat je zwanger wordt, hormonaal en fysiek. Je brein verandert letterlijk mee — onderzoek laat zien dat er in de kraamperiode nieuwe verbindingen ontstaan die je gevoeligheid voor je kind vergroten. Ook je energetische verbindingen veranderen tijdens de zwangerschap én op de dag dat je kindje wordt geboren. Je relaties verschuiven: met je partner, met vriendinnen, met je werk en je plek in de vrouwenlijn. En misschien wel het meest verwarrende: je identiteit verschuift. Je bent niet meer alleen jezelf, maar ook "moeder van".

Op het moment dat je kindje wordt geboren, ben je eigenlijk een heel ander persoon. Deze veranderingen zijn precies de oorzaak waarom zoveel moeders zich in de eerste periode na de geboorte verloren en eenzaam voelen, ook al houden ze intens veel van hun kind. Het heeft tijd nodig om te wennen aan je nieuwe lijf, je nieuwe brein, je nieuwe prioriteiten, je nieuwe gedachten en je nieuwe 'ik'.

Wat is matrescence en waarom is het belangrijk?

Ik zie in mijn werk vaak dat moeders zich schuldig voelen over gevoelens die eigenlijk volkomen menselijk zijn: verlies, verwarring, het gevoel jezelf kwijt te zijn. Zonder een woord voor die overgang, ga je er al snel van uit dat er iets mis is met jou, in plaats van dat je gewoon middenin een fase zit die iedere moeder — al eeuwenlang — doormaakt. Ook in de zwangerschapsboekjes wordt de matrescence nauwelijks benoemd, waardoor je je er als vrouw en partner van ook niet echt op voor kunt bereiden.

Voor je partner is deze fase namelijk ook een uitdaging, hij heeft ineens een nieuwe vrouw in huis en heeft ook zijn Patrescence: ook zijn identiteit veranderd van man naar vader.

Door woorden te geven aan dit proces, worden dingen ineens veel zichtbaarder en veel makkelijker te accepteren. Ook om hulp vragen is makkelijker. Als je weet wat het probleem is, is het makkelijker om de oplossing te vinden. Als je weet dat dit 'een fase' is en bij jouw levensfase hoort, dan zijn struggles makkelijker te benoemen en minder persoonlijk. Het kan relaties redden door hier open over te praten.

Wat helpt tijdens de overgang naar het moederschap?

Er is geen quick fix voor een fase die je lichaam, brein en identiteit tegelijk herschrijft. Deze fase kan makkelijk tot een jaar na de geboorte duren. Het is mede afhankelijk van hoeveel jouw identiteit, jouw dagelijkse indeling en jouw hormonen veranderen en wanneer deze weer stabiel worden.

Een paar dingen maken het draaglijker: erover praten met vrouwen die het ook doormaken of hebben doorgemaakt, jezelf de tijd gunnen zonder vergelijking met "hoe het hoort", en vooral: het besef dat wat je voelt geen teken van zwakte is, maar een teken dat er iets groots aan het gebeuren is. Je bent een nieuwe 'ik' aan het worden. En neem tijd om te rouwen. Om afscheid te nemen van je oude 'ik' en de vrouw die je ooit was en ergens nog in je zit, maar die je ontgroeid bent.

Meer weten? Volg dan onze gratis mini-cursus 'Matrescences'

Related reading

• Why do I feel like I have lost myself after becoming a mother?

• The changing identity from woman to mom

Explore the Wisdom Course

Continue exploring this topic in The changing identity from woman to mom.