Matrescentie:
de veranderende identiteit als newborn mama

Wat kinderen en vrouwen vertellen

Over de reden waarom je je als moeder soms zo eenzaam voelt

Wat is matrescence?

De meeste identiteitsveranderingen in het leven gaan geleidelijk. Moederschap is anders: je identiteit en je rol veranderen bijna van de ene op de andere dag. Matrescence is de term voor deze transformatie — het psychologische en fysieke proces van moeder worden.

​

Je brein begint al te veranderen tijdens de zwangerschap, vaak nog voordat je het zelf merkt. Na de bevalling veranderen je lichaam, je hormonen en je dagelijks leven opnieuw, en bouw je een nieuwe identiteit op rond 'mama van...' — vaak je belangrijkste identiteit in de eerste maanden, terwijl je andere rollen (partner, collega, vriendin) ondertussen stilletjes onder druk komen te staan.

​

De veertig dagen kraamtijd

Je lichaam en geest hebben ongeveer veertig dagen nodig om de belangrijkste processen van zwangerschap en bevalling af te sluiten en nieuwe op te starten — om je organen weer terug in vorm te brengen, en om je lichaam een nieuwe basis van stabiliteit te geven. In veel culturen is deze hersteltijd om die reden een vaste traditie, van moeder op dochter doorgegeven.

​

Gun jezelf de ruimte om in deze periode volledig te rusten, ook als je je fysiek al eerder goed voelt. Vraag hulp bij de zorg voor je kindje, zodat je deze tijd kunt gebruiken om te helen, en let op wat je herstel voedt — veel tradities rond rust en voeding na de bevalling (zoals de Traditional Chinese Medicine) hechten hier niet voor niets veel waarde aan.

​

Jouw veranderende lichaam, brein en hormonen

Een zwangerschap vormt meer dan alleen je lichaam om. Onderzoek naar de moederlijke hersenstructuur — waaronder werk van Leidse neurowetenschapper Elseline Hoekzema — laat zien dat een zwangerschap de structuur van je brein daadwerkelijk verandert, vooral in de gebieden die te maken hebben met sociale afstemming, en dat deze verandering minstens twee jaar na de bevalling aanhoudt. Je hormonen kunnen tot twee en een half jaar nodig hebben om een nieuwe balans te vinden, en je lichaam kan blijvende veranderingen met zich meedragen die niet volledig terugkeren naar hoe het daarvoor was.

​

Niets hiervan is iets om te herstellen of voor te excuseren. Je lichaam heeft indrukwekkend werk verricht, en verdient daarvoor zorg en waardering — geen vergelijking met een geïdealiseerd 'daarvoor'.

​

Hoe de wereld je anders gaat zien

Moederschap verandert hoe mensen zich tot jou verhouden, vaak op manieren waar niemand je op voorbereidt. Gesprekken draaien eerst om je kindje, voordat ze bij jou uitkomen. Vriendschappen kunnen verwateren zodra jullie niet langer hetzelfde tempo delen. Ook op je werk kunnen je rol, uren en kansen verschuiven — terwijl de vaardigheid en toewijding die fulltime zorg vraagt, zelden de erkenning krijgt die het verdient.

Dit van tevoren weten, maakt het makkelijker om te navigeren. Het hardop benoemen — tegen je lief, je vriendinnen, je familie — maakt het vaak al een stuk lichter.

​

Balans vinden tussen wie je was en wie je wordt

Je blijft de vrouw met haar eigen dromen, behoeften en wensen — niet alleen 'mama'. Veel moeders vinden het lastig om hun andere rollen vast te houden zodra er een kind is, zeker in de eerste jaren, wanneer je hormonen hard hun best doen om je focus bij je kleintje te houden.

​

Die balans vraagt om actieve inzet: duidelijk om steun vragen, tijd voor jezelf beschermen, en jezelf toestemming geven om dingen te willen naast de zorg voor je kind. Het is een normaal onderdeel van het moederschap om je heen en weer getrokken te voelen tussen wie je was en wie je aan het worden bent — en dat te herkennen helpt je om er met meer gemak doorheen te bewegen.